Nieuwsberichten

De mythologische Bretoense stad Ys eindelijk ontdekt?

Het 'île de Sein' in het uiterste westen van Bretagne is al langer gekend voor zijn gevaarlijke riffen. Ze vormen de befaamde “chaussée de Sein”, en de vuurtoren met de mooie Bretoense naam Ar-Men (wat staat voor “rots”) is er de belichaming van. Deze riffen werden lang beschouwd als natuurlijke oneffenheden en rotsen, maar deze onderzeese bergen en heuvels lijken een àndere achtergrond te verbergen.

In 2022 bracht de SAMM (Société d’archéologie et de mémoire maritime) aan het licht dat sommige van deze rotsblokken er niet toevallig zijn, maar dat ze het werk van de mens zijn. De vereniging bundelde haar activiteiten en acties in december 2025, en stelde even later dat het gaat om monumentale structuren die door de tumultueuze Iroise Zee verzwolgen werden. Het gaat om zeer oude stenen structuren, die wellicht de ontbrekende schakel zouden kunnen zijn in een van de befaamdste Bretoens-Keltische mythes: die van de legendarische stad Ys, het Atlantis van de Bretoenen.

Het is op een diepte van ongeveer 9 meter dat archeologen van de SAMM ten westen van het île de Sein een veelheid van granieten constructies hebben aangetroffen, die verborgen zaten onder de algen en sedimenten. Het gaat over een netwerk van muren, dat enkele indrukwekkende structuren omringt, waaronder de meeste imposante ongeveer 120 meter lang is en 20 meter breed. Daarin rechtopstaande monolieten. De eerste sporen werden in 2017 ontdekt door bathymetrische kaarten (LIDAR-technologie), kaarten die onder andere door geoloog Yves Fouquet werden gebruikt. De onderzeese onroerende structuren werden verder geëxploreerd tussen 2022 en 2024. Archeologen van de SAMM hadden het toen al over “Carnac onder water”.

De eerste ramingen hebben het over structuren die gebouwd zouden zijn tussen 5.800 en 5.300 voor onze jaarrekening. Op dat moment was de zeespiegel veel lager en strekte de kust zich kilometers verder naar het westen uit. De gebouwen zouden dus op het toenmalige vasteland zijn opgericht en lange tijd hebben gestaan. Volgens sommige specialisten zou het kunnen gaan om antieke dijken of zelfs reusachtige visserijbedrijven. Anderen zien er beschermingsmuren in tegen stormen en de opkomende zee. De omvang van de muren en de gebruikte technieken getuigen wel van een goed georganiseerde maatschappij, die in staat was veel mensen gestructureerd aan het werk te zetten en rotsblokken, die tonnen wogen, te verplaatsen.

U merkt het: archeologen blijven voorzichtig en houden alle opties open. De burgemeester van Sein, Didier Fouquet, meent een andere piste te zien, de plaats van de mythische stad Ys met name. Volgens tradities die in Bretagne van generatie op generatie werden overgeleverd, zou Ys een wondermooie stad geweest zijn, gebouwd aan de kust van de Atlantische Oceaan, die tijdens een zeeramp totaal overspoeld en verzwolgen werd. Volgens een christelijke versie werd Ys op die manier gestraft nadat Dahut, dochter van de koning van Cornwall, Gradlon, het bevel zou hebben gegeven om de christenen te verjagen en de oude heidens-Keltische cultus te herstellen.

Veel Bretoenen situeerden Ys tot hiertoe steeds in de baai van Douarnenez, op 10 kilometer van Sein. Maar de ontdekking en de exploratie van deze stenen structuren levert mogelijk een archeologische basis voor verder onderzoek naar een legende die lange tijd als louter fantasie werd afgedaan. Volgens de Franse krant Le Parisien wordt deze piste in elk geval ernstig onderzocht door Axel Créach, wetenschapper van de Université de Bretagne occidentale.